Phẫu thuật đục thủy tinh thể hiện nay không chỉ có phương pháp Phaco truyền thống. Sự phát triển của công nghệ nhãn khoa đã đưa Femtosecond Laser vào hỗ trợ một số bước quan trọng trong phẫu thuật, tạo nên kỹ thuật thường được gọi là Laser Cataract hoặc Femto Cataract.
Vậy Laser Cataract là gì, quy trình thực hiện như thế nào và có gì khác so với phẫu thuật Phaco? Cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Laser Cataract là gì?
Laser Cataract là kỹ thuật phẫu thuật đục thủy tinh thể có sử dụng hệ thống Femtosecond Laser để hỗ trợ thực hiện một số bước quan trọng của ca mổ.
Thay vì thực hiện hoàn toàn bằng dụng cụ vi phẫu ở một số công đoạn, tia laser được lập trình theo kế hoạch điều trị để tạo đường rạch giác mạc, mở bao trước thủy tinh thể và phân tách nhân thủy tinh thể.
Sau đó, bác sĩ vẫn sử dụng đầu Phaco với năng lượng siêu âm để hút các phần thủy tinh thể đã được phân tách ra ngoài và đặt thủy tinh thể nhân tạo vào mắt.
Vì vậy, cách gọi “mổ đục thủy tinh thể không dao” cần được hiểu chính xác là laser hỗ trợ thay thế một số thao tác rạch và phân tách bằng dụng cụ cơ học, chứ không có nghĩa toàn bộ ca phẫu thuật được thực hiện bằng laser.
Laser Cataract hoạt động như thế nào?
Quy trình Laser Cataract thường gồm các bước chính:
Bước 1: Lập kế hoạch phẫu thuật
Trước phẫu thuật, bác sĩ tiến hành thăm khám và đo các thông số cần thiết của mắt để xác định phương án điều trị, vị trí đường rạch cũng như các thông số liên quan.
Bước 2: Tạo đường rạch giác mạc bằng Femtosecond Laser
Hệ thống laser tạo các đường rạch giác mạc theo thông số đã được lập trình.
Việc sử dụng laser có thể hỗ trợ bác sĩ kiểm soát vị trí, hình dạng và kích thước đường rạch theo kế hoạch phẫu thuật.
Bước 3: Mở bao trước thủy tinh thể
Laser tạo đường mở bao trước thủy tinh thể theo kích thước và vị trí được thiết lập.
Một đường mở bao có hình dạng phù hợp giúp bác sĩ tiếp cận phần nhân thủy tinh thể bên trong và hỗ trợ quá trình đặt, định vị thủy tinh thể nhân tạo.
Bước 4: Phân tách nhân thủy tinh thể
Femtosecond Laser được sử dụng để phân tách và làm mềm nhân thủy tinh thể đục thành các phần nhỏ hơn.
Mức độ hỗ trợ của laser ở bước này có thể phụ thuộc vào đặc điểm nhân thủy tinh thể và thiết bị được sử dụng.
Bước 5: Hút thủy tinh thể bằng đầu Phaco
Sau khi laser hỗ trợ phân tách nhân, bác sĩ sử dụng đầu Phaco để phá và hút các phần thủy tinh thể ra khỏi mắt.
Đây là điểm quan trọng cần lưu ý: Laser Cataract không loại bỏ hoàn toàn vai trò của Phaco. Phaco vẫn được sử dụng trong bước loại bỏ thủy tinh thể đục.
Bước 6: Đặt thủy tinh thể nhân tạo
Sau khi lấy thủy tinh thể tự nhiên bị đục ra ngoài, bác sĩ đưa thủy tinh thể nhân tạo đã được lựa chọn phù hợp vào vị trí cần thiết trong mắt.
Loại thủy tinh thể nhân tạo có thể khác nhau tùy tình trạng mắt, nhu cầu thị giác và kết quả thăm khám của từng người.
Ưu điểm của Laser Cataract
Việc ứng dụng Femtosecond Laser mang đến một số lợi ích về mặt kỹ thuật trong phẫu thuật đục thủy tinh thể.
Hỗ trợ tạo đường rạch và mở bao theo kế hoạch
Femtosecond Laser cho phép bác sĩ lập trình trước nhiều thông số của đường rạch và đường mở bao, từ đó hỗ trợ tính nhất quán của các bước phẫu thuật.
Hỗ trợ phân tách nhân thủy tinh thể
Laser có thể phân tách nhân thủy tinh thể thành các phần nhỏ hơn trước khi bác sĩ sử dụng đầu Phaco để hút ra ngoài.
Điều này có thể giúp giảm nhu cầu sử dụng năng lượng siêu âm trong một số trường hợp. Mức giảm cụ thể phụ thuộc vào tình trạng nhân thủy tinh thể, kỹ thuật phẫu thuật và hệ thống thiết bị.
Hỗ trợ kiểm soát quá trình đặt thủy tinh thể nhân tạo
Đường mở bao trước được tạo theo kế hoạch có thể hỗ trợ quá trình định vị và tương tác giữa bao thủy tinh thể với thủy tinh thể nhân tạo.
Điều này đặc biệt được quan tâm trong những trường hợp sử dụng các loại thủy tinh thể nhân tạo có yêu cầu cao về vị trí và độ ổn định.
Giảm thao tác cơ học ở một số công đoạn
Việc sử dụng laser giúp giảm một số thao tác tạo đường rạch và phân tách thủy tinh thể bằng dụng cụ cơ học. Tuy nhiên, đây vẫn là một phẫu thuật phối hợp nhiều kỹ thuật và cần bác sĩ trực tiếp thực hiện các bước quan trọng.
Laser Cataract khác gì so với Phaco?
Điểm khác biệt chính nằm ở việc Femtosecond Laser được sử dụng để hỗ trợ một số bước của phẫu thuật.
| Tiêu chí | Phaco | Laser Cataract |
|---|---|---|
| Tạo đường rạch | Bác sĩ thực hiện bằng dụng cụ vi phẫu | Femtosecond Laser hỗ trợ tạo đường rạch |
| Mở bao trước | Thực hiện bằng dụng cụ vi phẫu | Laser hỗ trợ tạo đường mở bao |
| Phân tách nhân | Chủ yếu bằng đầu Phaco và kỹ thuật của bác sĩ | Laser hỗ trợ phân tách trước khi Phaco hút ra |
| Hút thủy tinh thể | Sử dụng đầu Phaco | Vẫn sử dụng đầu Phaco |
| Vai trò của bác sĩ | Trực tiếp thực hiện các bước phẫu thuật | Vẫn giữ vai trò quyết định trong toàn bộ quy trình |
| Công nghệ hỗ trợ | Phaco | Femtosecond Laser kết hợp Phaco |
Như vậy, Laser Cataract không phải là một phương pháp hoàn toàn tách biệt với Phaco. Có thể hiểu đây là kỹ thuật sử dụng Femtosecond Laser để hỗ trợ một số bước của phẫu thuật đục thủy tinh thể, sau đó kết hợp với Phaco để hoàn tất việc lấy thủy tinh thể đục.
Laser Cataract hay Phaco: Phương pháp nào phù hợp?
Không có một phương pháp duy nhất phù hợp với tất cả người bệnh.
Bác sĩ sẽ căn cứ vào nhiều yếu tố như:
- Mức độ và đặc điểm đục thủy tinh thể.
- Tình trạng giác mạc.
- Tình trạng võng mạc và hoàng điểm.
- Các bệnh lý mắt đi kèm.
- Đặc điểm giải phẫu của mắt.
- Loại thủy tinh thể nhân tạo dự kiến đặt.
- Nhu cầu thị giác của người bệnh.
- Điều kiện và hệ thống thiết bị tại cơ sở phẫu thuật.
Phaco đã được ứng dụng rộng rãi trong phẫu thuật đục thủy tinh thể. Trong khi đó, Laser Cataract có thể được cân nhắc khi bác sĩ đánh giá việc sử dụng Femtosecond Laser mang lại lợi ích phù hợp với trường hợp cụ thể.
Do đó, người bệnh không nên tự lựa chọn phương pháp chỉ dựa trên tên công nghệ mà nên khám chuyên sâu để được bác sĩ đánh giá.
Câu hỏi thường gặp về Laser Cataract
Laser Cataract có phải hoàn toàn không dùng dao không?
Không hoàn toàn.
Femtosecond Laser có thể thay thế một số thao tác tạo đường rạch, mở bao và phân tách nhân thủy tinh thể bằng dụng cụ vi phẫu. Tuy nhiên, bác sĩ vẫn cần sử dụng đầu Phaco để hút các phần thủy tinh thể đã được phân tách ra khỏi mắt.
Vì vậy, “mổ đục thủy tinh thể không dao” nên được hiểu là cách gọi nhấn mạnh vai trò của laser trong các bước phẫu thuật, không phải toàn bộ ca mổ chỉ sử dụng tia laser.
Laser Cataract có an toàn hơn Phaco không?
Cả hai đều là những kỹ thuật được sử dụng trong phẫu thuật đục thủy tinh thể. Laser Cataract có những lợi ích về mặt kỹ thuật ở một số công đoạn, nhưng không thể khẳng định phương pháp này phù hợp hoặc an toàn hơn cho mọi người bệnh.
Hiệu quả và nguy cơ phụ thuộc vào tình trạng mắt, kỹ thuật phẫu thuật, thiết bị và kinh nghiệm của bác sĩ.
Laser Cataract có giúp giảm năng lượng Phaco không?
Femtosecond Laser có thể hỗ trợ phân tách và làm mềm nhân thủy tinh thể trước khi hút, từ đó có khả năng giảm nhu cầu sử dụng năng lượng siêu âm trong một số trường hợp.
Mức giảm không cố định và phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là độ cứng của nhân thủy tinh thể.
Laser Cataract có giúp phục hồi thị lực nhanh không?
Tốc độ phục hồi sau phẫu thuật phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tình trạng mắt trước mổ, kỹ thuật phẫu thuật, loại thủy tinh thể nhân tạo và khả năng đáp ứng của từng người.
Vì vậy, không nên xem Laser Cataract là phương pháp đảm bảo phục hồi thị lực nhanh hơn trong mọi trường hợp.
Chi phí Laser Cataract có cao hơn Phaco không?
Chi phí có thể cao hơn do phẫu thuật sử dụng thêm hệ thống Femtosecond Laser chuyên dụng bên cạnh hệ thống Phaco.
Mức chi phí thực tế còn phụ thuộc vào tình trạng mắt, loại thủy tinh thể nhân tạo được lựa chọn và chính sách của từng cơ sở y tế.
Kết luận
Laser Cataract – mổ đục thủy tinh thể bằng Femtosecond Laser là một hướng phát triển công nghệ trong phẫu thuật đục thủy tinh thể, giúp hỗ trợ bác sĩ thực hiện một số bước quan trọng với mức độ lập trình và kiểm soát cao.
Tuy nhiên, Laser Cataract không hoàn toàn thay thế Phaco. Sau khi laser hỗ trợ tạo đường rạch, mở bao và phân tách nhân, bác sĩ vẫn sử dụng đầu Phaco để loại bỏ thủy tinh thể đục.
Việc lựa chọn Laser Cataract hay Phaco cần dựa trên kết quả khám mắt, đặc điểm thủy tinh thể và nhu cầu thị giác của từng người bệnh.
📞 Đặt lịch khám cùng Trung tâm Mắt Bệnh viện Đại học Phenikaa – Dr. Bùi Tiến Hùng qua Hotline/Zalo: 0961 588 598 / 0337 540 466 — đội ngũ bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp phẫu thuật phù hợp với tình trạng đôi mắt của bạn.
