Thuốc nhỏ mắt là sản phẩm quen thuộc, được sử dụng trong điều trị nhiều bệnh lý và tình trạng về mắt. Tuy nhiên, nhỏ thuốc không đúng cách có thể làm giảm hiệu quả điều trị, gây nhiễm bẩn đầu lọ hoặc khiến thuốc không được sử dụng đúng liều.
Đặc biệt, một số thuốc mắt như corticosteroid cần được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ vì dùng không đúng có thể gây ra những biến chứng cho mắt.
Vậy cách nhỏ thuốc mắt đúng cách là gì? Cần lưu ý những gì khi sử dụng thuốc nhỏ mắt và thuốc mỡ tại nhà?
Nguyên tắc cần nhớ khi sử dụng thuốc mắt
Khi sử dụng thuốc nhỏ mắt, người bệnh nên tuân thủ 5 nguyên tắc:
- Đúng người: Sử dụng thuốc được chỉ định cho chính người bệnh.
- Đúng thuốc: Kiểm tra tên thuốc, nồng độ và mục đích sử dụng.
- Đúng liều: Sử dụng đúng số giọt và số lần theo hướng dẫn.
- Đúng cách: Nhỏ hoặc tra thuốc theo đúng đường dùng được hướng dẫn.
- Đúng thời gian: Sử dụng đủ thời gian được bác sĩ kê đơn, không tự ý ngừng hoặc kéo dài điều trị.
Ngoài ra, cần kiểm tra hạn sử dụng và tình trạng của thuốc trước mỗi lần dùng.
Cách nhỏ thuốc mắt đúng cách
Để thuốc phát huy hiệu quả và hạn chế nguy cơ nhiễm bẩn, bạn có thể thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Rửa tay sạch
Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi nhỏ thuốc.
Nếu đang đeo kính áp tròng, cần tháo kính theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc thông tin sử dụng của loại thuốc đang dùng.
Bước 2: Ngửa đầu và nhìn lên
Ngồi hoặc nằm ở tư thế thoải mái, ngửa đầu nhẹ ra sau và nhìn lên trên.
Dùng một ngón tay nhẹ nhàng kéo mi dưới xuống để tạo thành túi kết mạc.
Bước 3: Nhỏ thuốc
Dùng tay còn lại cầm lọ thuốc, đưa đầu lọ đến gần mắt nhưng không để đầu lọ chạm vào mắt, lông mi hoặc da.
Nhỏ số giọt theo đúng chỉ định. Với đa số loại thuốc nhỏ mắt, một lần thường chỉ cần một giọt, trừ khi bác sĩ hoặc hướng dẫn sử dụng yêu cầu khác.
Bước 4: Nhắm mắt nhẹ nhàng
Sau khi nhỏ thuốc, nhắm mắt nhẹ trong khoảng 1–2 phút.
Có thể dùng ngón tay ấn nhẹ vào vùng góc trong của mắt gần sống mũi trong thời gian ngắn để hạn chế thuốc chảy xuống đường lệ và giúp thuốc lưu lại trên bề mặt mắt lâu hơn.
Không nên chớp mắt liên tục hoặc nhắm mở mắt quá mạnh ngay sau khi nhỏ thuốc.
Bước 5: Lau phần thuốc chảy ra ngoài
Nếu thuốc chảy ra vùng da quanh mắt, có thể dùng khăn giấy sạch lau nhẹ.
Đậy nắp lọ ngay sau khi sử dụng và bảo quản thuốc theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Cách tra thuốc mỡ mắt đúng cách
Thuốc mỡ tra mắt có kết cấu đặc hơn thuốc nhỏ mắt và thường có thể làm nhìn mờ tạm thời sau khi sử dụng. Vì vậy, một số loại thường được chỉ định dùng vào buổi tối, nhưng thời điểm sử dụng cụ thể phụ thuộc vào loại thuốc và chỉ định của bác sĩ.
Cách tra thuốc mỡ:
- Rửa tay sạch.
- Ngửa đầu và nhìn lên trên.
- Kéo nhẹ mi dưới để tạo thành túi kết mạc.
- Đưa đầu tuýp thuốc đến gần mắt nhưng không để chạm vào mắt hoặc lông mi.
- Tra một lượng thuốc theo đúng hướng dẫn.
- Nhắm mắt nhẹ nhàng để thuốc phân bố trên bề mặt mắt.
- Đậy kín tuýp thuốc sau khi sử dụng.
Không nên tự ý tra một lượng thuốc lớn hơn hướng dẫn với mục đích tăng hiệu quả điều trị.
Nếu phải sử dụng nhiều loại thuốc mắt thì làm thế nào?
Nếu được kê nhiều loại thuốc nhỏ mắt, không nên nhỏ tất cả cùng một lúc vì thuốc có thể bị pha loãng hoặc bị rửa trôi bởi loại thuốc được sử dụng ngay sau đó.
Thông thường, nên chờ ít nhất khoảng 5–10 phút giữa các loại thuốc nhỏ mắt, hoặc tuân thủ khoảng thời gian cụ thể mà bác sĩ/dược sĩ hướng dẫn.
Nếu vừa sử dụng thuốc nhỏ mắt vừa sử dụng thuốc mỡ, thuốc mỡ thường được dùng sau cùng vì lớp thuốc mỡ có thể làm ảnh hưởng đến sự hấp thu của các thuốc nhỏ mắt sử dụng sau đó.
Nếu bạn đang sử dụng nhiều loại thuốc, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về thứ tự và khoảng cách sử dụng cụ thể.
Những sai lầm thường gặp khi nhỏ thuốc mắt
Dùng chung lọ thuốc với người khác
Không nên dùng chung thuốc nhỏ mắt giữa nhiều người, kể cả khi có triệu chứng giống nhau.
Việc dùng chung có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm và nhiễm bẩn đầu lọ.
Để đầu lọ chạm vào mắt
Đây là một trong những lỗi thường gặp khi nhỏ thuốc.
Đầu lọ chạm vào mắt hoặc lông mi có thể làm thuốc bị nhiễm bẩn. Vì vậy, cần giữ đầu lọ cách mắt một khoảng phù hợp trong quá trình nhỏ.
Nhỏ nhiều giọt cùng lúc
Trong đa số trường hợp, mắt không giữ được nhiều giọt thuốc cùng lúc. Phần thuốc dư có thể chảy ra ngoài.
Vì vậy, hãy sử dụng đúng số giọt được hướng dẫn thay vì nhỏ nhiều hơn với suy nghĩ thuốc sẽ hiệu quả hơn.
Không rửa tay trước khi nhỏ thuốc
Tay có thể mang vi khuẩn, bụi bẩn hoặc các chất gây kích ứng. Rửa tay sạch trước khi sử dụng thuốc giúp hạn chế nguy cơ đưa các tác nhân này vào mắt.
Tự ý sử dụng thuốc chứa corticosteroid
Corticosteroid có tác dụng chống viêm nhưng không phù hợp với mọi nguyên nhân gây đỏ mắt hoặc viêm mắt.
Sử dụng corticosteroid không đúng chỉ định, đặc biệt trong thời gian kéo dài, có thể làm tăng nhãn áp, góp phần gây đục thủy tinh thể và làm một số nhiễm trùng mắt diễn biến nặng hơn.
Vì vậy, không nên tự mua thuốc nhỏ mắt chứa corticosteroid để điều trị đỏ mắt, ngứa mắt hoặc các triệu chứng khác khi chưa được bác sĩ thăm khám.
Thuốc nhỏ mắt sau khi mở nắp dùng được bao lâu?
Không có một thời gian cố định áp dụng cho tất cả các loại thuốc nhỏ mắt.
Thời gian sử dụng sau khi mở nắp phụ thuộc vào từng sản phẩm, loại thuốc, hệ thống đóng gói và hướng dẫn của nhà sản xuất. Một số thuốc có thể có thời gian sử dụng sau mở nắp khác nhau.
Do đó, bạn nên:
- Đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì hoặc tờ hướng dẫn sử dụng.
- Ghi lại ngày mở nắp nếu cần.
- Không sử dụng thuốc đã quá thời gian cho phép sau khi mở.
- Không sử dụng nếu thuốc đổi màu, có cặn hoặc có dấu hiệu bất thường.
- Bảo quản thuốc đúng điều kiện được hướng dẫn.
Không nên tự mặc định tất cả thuốc nhỏ mắt đều chỉ dùng được 15 ngày hoặc 1 tháng sau khi mở.
Khi nào nên đi khám thay vì tự mua thuốc?
Nếu mắt đỏ, cộm, ngứa hoặc khó chịu nhẹ, nhiều người có xu hướng tự mua thuốc nhỏ mắt tại hiệu thuốc.
Tuy nhiên, những triệu chứng này có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý khác nhau. Một số tình trạng cần điều trị chuyên khoa cũng có thể bắt đầu bằng biểu hiện khá giống với kích ứng hoặc viêm kết mạc thông thường.
Bạn nên đi khám chuyên khoa Mắt nếu:
- Mắt đỏ kéo dài hoặc ngày càng nặng.
- Đau mắt hoặc đau nhức nhiều.
- Thị lực giảm hoặc nhìn mờ.
- Nhạy cảm với ánh sáng, chói mắt.
- Có nhiều ghèn hoặc mủ.
- Cảm giác có dị vật trong mắt không giảm.
- Mắt đỏ sau chấn thương hoặc tiếp xúc với hóa chất.
- Đang đeo kính áp tròng và xuất hiện đỏ mắt, đau mắt hoặc giảm thị lực.
Đặc biệt, nếu mắt đỏ kèm đau dữ dội hoặc giảm thị lực đột ngột, bạn nên được khám chuyên khoa Mắt sớm.
Câu hỏi thường gặp
Nhỏ thuốc mắt có cần nhắm mắt sau khi nhỏ không?
Có. Sau khi nhỏ, nên nhắm mắt nhẹ nhàng trong khoảng 1–2 phút. Tránh chớp mắt liên tục hoặc nhắm mở mắt quá mạnh ngay sau khi nhỏ.
Có thể nhỏ hai loại thuốc mắt cùng lúc không?
Không nên nhỏ hai loại liên tiếp mà không có khoảng cách. Thông thường, nên chờ khoảng 5–10 phút giữa các loại thuốc nhỏ mắt, trừ khi bác sĩ hướng dẫn khoảng thời gian khác.
Nếu sử dụng nhiều loại thuốc, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về thứ tự và thời gian sử dụng phù hợp.
Có thể đeo lại kính áp tròng ngay sau khi nhỏ thuốc không?
Điều này phụ thuộc vào loại thuốc. Một số thuốc yêu cầu tháo kính áp tròng trong thời gian sử dụng hoặc chờ một khoảng thời gian nhất định trước khi đeo lại.
Bạn nên đọc hướng dẫn của thuốc hoặc hỏi bác sĩ, đặc biệt nếu đang điều trị bệnh lý về mắt.
Có nên tự mua thuốc nhỏ mắt chứa corticosteroid để giảm đỏ, ngứa không?
Không nên tự sử dụng.
Corticosteroid có thể làm giảm một số triệu chứng nhanh chóng nhưng nếu dùng không đúng chỉ định có thể gây tăng nhãn áp, góp phần gây đục thủy tinh thể hoặc làm nặng thêm một số bệnh nhiễm trùng mắt.
Nếu nhỏ thuốc nhưng thuốc chảy ra ngoài thì có cần nhỏ lại không?
Không nên tự động nhỏ thêm ngay. Nếu bạn không chắc thuốc đã vào mắt hay chưa, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ để được hướng dẫn. Việc nhỏ thêm nhiều lần có thể khiến bạn sử dụng quá liều đối với một số thuốc.
Kết luận
Biết cách nhỏ thuốc mắt đúng cách giúp thuốc được sử dụng hiệu quả hơn và hạn chế nguy cơ nhiễm bẩn hoặc sử dụng sai.
Quan trọng nhất, người bệnh không nên tự ý lựa chọn hoặc kéo dài các thuốc điều trị, đặc biệt là thuốc chứa corticosteroid. Khi mắt có biểu hiện bất thường kéo dài, đau mắt hoặc thay đổi thị lực, nên khám chuyên khoa Mắt để xác định nguyên nhân thay vì chỉ điều trị triệu chứng tại nhà.
📞 Đặt lịch khám cùng Trung tâm Mắt PhenikaaMec – Dr. Bùi Tiến Hùng qua Hotline/Zalo: 0961 588 598 / 0337 540 466.
Đội ngũ chuyên môn sẽ hỗ trợ thăm khám, xác định nguyên nhân và tư vấn hướng điều trị phù hợp với tình trạng mắt của bạn.
